Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu hemen kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler çünkü gürültülü ortamlarda ince kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek hem de kriterleri önceden belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde tat genellikle yumuşak ve temiz gelir tabii ki bu düzen her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman yükselir ama notalar belirginleşir hem de genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım olur. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür nitekim bu yüzden sakin gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı sonuç verir. Bölümlerin geçişi çoğu zaman keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı yükseltir ve tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha net kılar mutlaka aynı ışık ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. Bir hafif aromayı, beş de damakta baskın duran yoğun aromayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda yer alır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes yapmak şarttır öte yandan yarım puanlar vermek fazladan bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası genellikle tercih edilen değerdir, zira ılımlı aromalar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki notlar gerçekten belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın hızını hem de yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle kül çizgisinin düzgün gitmesini da gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda ısı artışı belirgin biçimde çabuktur. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz ısınma hızı ise aromayı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha serin akar ama notalar daha geç açılır hem de bu hız tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse not kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar fakat gücünü azaltmaz aksine kalın çubukta duman daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde denerken önce dar çaplıyı sonra kalını seçmek iyi olur. Bu şekilde yoğun aroma hafif olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan gelir: dildeki tat ve burnun duyduğu aroma oysa bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de yorumları oldukça etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir nefes aromayı daha zengin açar. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını belirgin gösterir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir olmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha kısa geçirir sert bir çekiş de ince tonları örter. Güç dilde düşük ama koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar açısından önce burundan algılanan ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Zamanla damak kısmı da ayrıntı göstermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi denemek algıyı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan düşük algılanır üstelik yemek aralarında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce ılık su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi mümkün kılar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir zira yorgun bir damak en güçlü aromayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk sıvılar damağı uyuşturur hem de aroma algısını azaltır. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha temiz görünür o nedenle hazırlık adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra baharatlı tonlar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Su ve kahve haricinde çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Ağız tazelendikten sonra birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen tadım sıklıkla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında yanış hızlı sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha az bir alanda yaşanır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde hızla silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin payı daha fazladır. Teneke kutulu mini sigarillo gibi mini ölçü ise kakao tonunu çabucak gösterip biter zira geçiş dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek denemeden daha güvenilir izlenim verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk notu belirler bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı yazmak iyidir. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, ama güç algısı aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını puro notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir sunmaz yani her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, oda kokusu ile zaman izlenimi değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla küçük bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar defalarca baştan öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Saat, çubuk ismi ile not deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar sonradan okunduğunda şaşırtıcı farklar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Defterde kısa cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap kokusu gibi bir not tatmin edici olur. Sonradan okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu anlatır; aroma gücü ise tatların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda hareket etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir örneğin ağır bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir tonunu güçlü tutar üstelik ağır bir içim aromasız de kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek lezzet sunabilir tersi hâl de mümkündür. Farkı görmek için iki puan yazmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki ürün içinde aroma farkı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk hızlı yanar böylece baharatlı tonlar abartılır bu nedenle ortam şartlarını de kayda geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda ise çekiş tıkanır hem de aroma bastırılır sıcaklık ise tütünün ısınma hızını değiştiren başka bir etkendir. La prado nasıl içilir benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu nemi hesaba katmak yararlıdır aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur değerlendirme anı planlarken bu etkeni unutmayın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu bozar oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki nem veya esinti olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Havasız bir odada koku yoğunlaşırsa ikinci çubuğun tadı yanlış okunabilir. Pencere aralığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse kül yapısı bozulur.